Стрим Плошчы-2010. История журналистов TUT.BY

Поделиться:

Стрим Плошчы-2010. История журналистов TUT.BY

Журналисты TUT.BY вспомнили Плошчу-2010: как они стримили, ОМОН избивал людей, а коллеги вытаскивали из РУВД.

Акция протеста против результатов президентских выборов прошла 19 декабря 2010 года в Минске. После митинга на Октябрьской площади демонстранты двинулись в сторону площади Независимости. После того, как в Доме правительства начали бить стёкла, милиция зачистила площадь. Задержали сотни человек, в том числе семерых из десяти кандидатов в президенты и 21 журналиста.

Весь год Беларусь старательно мирилась с Западом, накануне выборов в страну приехали эмиссары ЕС с предложением Лукашенко.

В редакции, как мне казалось, мы жили ожиданием чего-то позитивного. Понимали, конечно, кто победит, но теплилась надежда на изменения в обществе.

Лашкевич: Раніцай 19 снежня я быў у рэдакцыі, як і ўся наша тутбаеўская каманда. Мы планавалі, як будзем асвятляць пратэсты, якія чакаліся. Было вырашана, што гэта будзем рабіць я і мой калега Максім Гайко. Ідэя была ў тым, каб быць на месцы і цягам усяго вечара выходзіць на сувязь са студыяй, каб перыядычна рабіць уключэнні і паказваць, што адбываецца. Паралельна мы планавалі весці тэкставую анлайн-трансляцыю, то бок я мусіў тэлефанаваць з цэнтра горада кантактнаму чалавеку ў рэдакцыі і расказваць, што я бачыў.

Мае ўспаміны пачынаюцца недзе з пятай вечара, бо ў гэты час я вяртаўся з рэдакцыі дадому, каб апрануцца, паесці і выправіцца ў цэнтр горада. Памятаю, што выходзіў з метро Якуба Коласа і сустрэў Яраслава Раманчука, які быў кандыдатам на прэзідэнта і вакол якога пасля было шмат спрэчак, абвінавачванняў і гэтак далей. Мяне вельмі здзівіла, што апазіцыйны кандыдат на прэзідэнта так спакойненька ў куртачцы спускаецца ў метро без суправаджэння. Было прадчуванне.

Сувязь была жахлівая, але мы абхітрылі ўсіх

Лашкевич: Mы пачалі рэпартаж з Прывакзальнай плошчы, бо адтуль мелася пачынаць рух калона, якую збіралі БХД – Рымашэўскі, Севярынец. Менавіта адтуль мы першы раз уключыліся і зрабілі такі відэастрым.

Трэба разумець, што такое відэастрым на той час. Гэта была маленькая вэб-камера, прымацаваная да нэтбука. Іх якраз трымаў у руках мой калега Максім Гайко. Яго задача была сазваніцца з калегам у студыі – тады гэта быў вядоўца Андрэй Каравайка. Я расказаў, што сабраліся некалькі соцень чалавек, з’явіліся нейкія п’яныя людзі, актывісты перадалі міліцыі п’янага, які спрабаваў зрабіць правакацыю. З гэтага ўсё пачалося. Праз кароткі час мы даведаліся, што адбыўся напад на калону, якая ішла з офіса «Гавары праўду». Я нічога гэтага не бачыў. Мне патэлефанавала Марына Золатава (главный редактор TUT.BY. – Media IQ), бо я тады ўвесь вечар быў з ёй на сувязі. Яна якраз прымала ад мяне паведамленні для тэкставай трансляцыі.

Сувязь была жахлівая, але мы, здаецца, абхітрылі ўсіх. Вельмі хутка заблакавалі і Velcom, і МТС, у нас яшчэ былі падстраховачныя сімкі аператара «БелСел». Дзякуючы гэтаму нам удавалася ўсё-такі прабівацца ў эфір і нешта перадаваць. Сувязь была кепская, валілася пастаянна, сігнал падаў, відэакарцінка пры перадачы таксама была вельмі кепская, але была. Мне здаецца, больш ні ў кога яе не было.

Гайко: Мы подозревали, что могут глушить сотовую связь стандарта GSM, но в 2009 году ещё работал оператор «БелСел», который предлагал связь стандарта CDMA. Так и вышло: 3G через какое-то время перестал работать. Возможно, просто из-за перегрузки на сеть. Хотя около педвуза (БГПУ имени Максима Танка. Media IQ) стоял подозрительный фургон – может, и глушилка. Зато модем CDMA работал неплохо, что позволило нам до конца вести стрим с места событий. 

Фото: 42.tut.by

Мы тады працавалі ў ярка-сініх камізэльках. І ў нас на спінах вялікімі літарамі было напісана TUT.BY, на нэтбуку таксама была вялікая налепка TUT.BY. То бок людзі вакол нас бачылі, хто мы. Мяне вельмі ўразіла рэакцыя: нехта казаў захоплена «О, тутбай з намі – клас, мы пераможам!», а нехта крычаў нам у твары «Вы – прадажныя сволачы!». Не магу сказаць, што гэта было нечакана. Многае з таго, што мы пісалі, сустракала неадназначную рэакцыю на тутбаеўскіх форумах. Калі мы ішлі праз натоўп на плошчы Незалежнасці, праз тысячы людзей вакол, мяне нават хтосьці штурхануў, крычалі ў твар «Тутбай прадаўся!». Не магу сказаць, што было страшна, але я быў уражаны.

Лашкевич и Гайко возле Дома правительства на площади Независимости 19 декабря 2010

Председатель ЦИК Лидия Ермошина уходит из студии во время ток-шоу «Выбор» 19 декабря, которое вёл Сергей Дорофеев. 

«Они (сотрудницы ЦИК) на работе, они принимают голоса. А я здесь сижу и, понимаете, рассуждаю на красивые темы. Вы меня извините, я не могу здесь находиться больше», – сказала в эфире Ермошина.

Дорофеева отправили в отпуск, после отпуска к эфиру не допускали, а вскоре уволили.

Мы тады неяк адышлі ўбок. Я званіў Марыне (Золатавай. – Media IQ) і перадаваў, што адбываецца, а наш аператар здымаў. Даволі хутка гэта ўсё скончылася. Дзесьці а дванаццатай гадзіне плошча была вольная, зачышчаная ад усіх.

Таму мяне гэта тады вельмі ўразіла, я напісаў артыкул.

У аўтазаку былі не толькі мы. Палова – абсалютна выпадковыя мінакі, проста людзі апынуліся не ў тым месцы, не ў той час. Нехта ехаў з памінак, нехта проста быў нападпітку. Былі розныя гэтыя АМАПаўцы. Помню, адзін збіваў моцна, пагражаў кшталту: «Теперь вы видите, что ОМОН – сила!», «Ну, и что, жыве ваша Беларусь теперь?». Казалі, што вязуць нас у Курапаты. А мы казалі, што журналісты, не пратэставалі, а рабілі сваю працу. І праз нейкі час нас перасталі збіваць, мы проста сядзелі на падлозе. Памятаю, хлопца, які быў нападпітку і спрабаваў з імі спрачацца, вельмі жорстка збівалі проста пры нас. Гэта ўражвае.

Я паспеў зрабіць некалькі званкоў у паўзах – спачатку машына даволі доўга стаяла каля метро, пасля – каля міністэрства ўнутраных спраў, там да нас яшчэ некага закінулі. Я зрабіў званок, як мы дамаўляліся, Андрэю Бастунцу ў БАЖ, напісаў свайму бацьку. Здаецца, гэта ўсё, што я паспеў, больш магчымасці не было.

Казалі, мяне няма сярод затрыманых

Нас прывезлі ў РУУС Маскоўскага раёна. Там ужо былі дзясяткі, можа, сотня затрыманых. Усіх сагналі ў адну вялікую залю, пачалі складаць пратаколы. У гэты час прыехалі мой бацька і Юры Зісер (основатель TUT.BY. – Media IQ). Я вельмі ўдзячны і БАЖу, які аператыўна зрэагаваў, і Марыне Золатавай, і Зісеру, які сам прыехаў да РУУСа. Яны спрабавалі атрымаць афіцыйную інфармацыю пра мяне. Ім казалі, што такія людзі не лічацца сярод затрыманых. Але яны падышлі з іншага боку будынка да аўдыторыі, дзе я сядзеў, і праз акно мяне ўбачылі. Зісер зрабіў фота – праз запаранае вакно бачна, што я сяджу. TUT.BY апублікаваў навіну з фота, што я затрыманы.

Лашкевич в Московском РУВД.

Фото: Юрий Зиссер

Я правёў там чатыры ці чатыры з паловай гадзіны. Мне здаецца, дзякуючы актыўнасці Зісера, БАЖа і добрым стасункам з Аляксандрам Ластоўскім, які тады быў кіраўніком прэс-службы ў мінскай міліцыі, мяне адтуль выпусцілі без пратакола. Памятаю, мяне прывялі на размову да кіраўніка РУУСа, здаецца, палкоўнік нейкі быў, не памятаю яго прозвішча. Ён мне казаў: «Мы вас адпускаем, харошыя людзі папрасілі. Але вы мусіце паабяцаць: пра тое, што вы тут бачылі, што з вамі адбылося, вы не раскажаце і не напішаце». На што я яму сказаў, не будучы ўпэўнены ў тым, што мяне адпусцяць, але будучы ўпэўнены ў тым, што я не магу такое замаўчаць: «Я вам не магу гэтага абяцаць. Я мушу расказаць пра тое, праз што я прайшоў». Мяне ўсё адно выпусцілі, напэўна, ім было не да гэтага – было столькі людзей, столькі праблем.

Здаецца, каля шасці раніцы я быў дома. Патэлефанаваў у рэдакцыю, ці мы спісаліся. Зрабілі навіну пра тое, што я выйшаў. У яе мы дадалі фразу, што супраць нас была ўжытая фізічная сіла са спецсродкамі, нас абражалі. То бок гэтыя словы трапілі ў рэпартаж, на што пасля, здаецца, Ластоўскі вельмі моцна на нас пакрыўдзіўся: я вам дапамог, а вы ўсё адно напісалі.

Чуў, што або на наступны дзень, або праз дзень да кіраўніцтва рэдакцыі прыходзілі людзі са спецслужбаў. І адным з першых пытанняў было: «Чаму вы вялі жывы рэпартаж з Плошчы на беларускай мове? Тым самым вы паказалі, што салідарызаваліся з апазіцыяй». Ператрусаў, вобшукаў у нас не было.

Наш рэпартаж з Плошчы, калі не памыляюся, тады сабраў больш за 600 тысяч праглядаў, па-мойму, 660 тысяч. На той час гэта былі нейкія неверагодныя лічбы. Ад гэтага, прынамсі, у мяне было адчуванне, што мы не дарма рабілі сваю працу.

Полина Питкевич

Материалы по теме

Читать далее
Чтиво
It’s witch-hunt de novo. The state-run TV drives the wedge deeper into the society
Чтиво
Читать далее
Чтиво
«Это не мечта, это реальность»! На госТВ появились колоритные эксперты
Чтиво
Читать далее
Чтиво
Как выборы изменили «Антифейк» на ОНТ?
Чтиво
Читать далее
Чтиво
«Ведьмы вернулись». Госканалы продолжают разделять общество
Чтиво
Читать далее
Чтиво
Белорусское ток шоу «ОбъективНО». Эксперимент или эволюция
Чтиво
Читать далее
Чтиво
Бело-красно-белый флаг. Как нами пытаются манипулировать?
Чтиво
Читать далее
Чтиво
«Беларусь в её нынешнем виде создал именно Лукашенко».
Самые яркие цитаты госСМИ
Чтиво
Читать далее
Чтиво
На кого работает российский информационный десант в Беларуси
Чтиво
Читать далее
Чтиво
Три уровня атаки. ГосТВ добавляет рубрики и нарративы в информационной войне
Чтиво
Читать далее
Чтиво
«Вот стою я перед вами, простая русская баба»
Чтиво
Орфографическая ошибка в тексте:
Чтобы сообщить об ошибке, нажмите кнопку "Отправить сообщение об ошибке". Также вы можете добавить свой комментарий.